Cargo: de stille kracht achter Schiphol’s internationale netwerk
Eduard Molkenboer, Head of Cargo bij Schiphol, hield tijdens het seminar voorafgaand aan de Algemene Ledenvergadering van Nederland Distributieland een inspirerende presentatie, waarin hij het belang van luchtvracht voor luchthaven Schiphol en de Nederlandse economie benadrukte. Volgens Molkenboer is cargo niet zomaar een bijzaak, maar een cruciaal en onderscheidend element voor Schiphol als internationale hub. “Cargo is in zijn eenvoud ontluisterend belangrijk” stelde hij. Molkenboer illustreerde het belang met een simpel rekenvoorbeeld. Elke goed gevulde belly (het vrachtruim van een passagiersvliegtuig) draagt bij aan de omzet van een airline alsof er 20 tot 30 extra passagiers aan boord zijn – en dat met een contributiemarge van bijna 90 procent. De cijfers spreken voor zich. In 2025 verwerkte Schiphol 1,5 miljoen ton luchtvracht. Via Schiphol loopt jaarlijks meer dan 200 miljard euro aan import en export – in waarde evenveel als de binnenvaart. Tegen een gemiddelde waarde van 2.500 euro per ton levert die 1,5 miljoen ton vracht ruim 3,75 miljard euro op waarvan een heel groot deel belangrijke extra belly-inkomsten voor airlines zijn. Ook vrachtvliegtuigen belangrijk zijn belangrijk voor het ecosysteem, want zij zorgen op cargohub Schiphol voor het broodnodige volume waarop logistieke ketens draaien en bieden tegelijkertijd extra capaciteit en mogelijkheden voor vrachtsoorten die niet altijd in belly’s passen of vervoerd mogen worden.
Sterke positie in Europa, met focus op supply chains
Schiphol positioneert zich als serieuze speler in het Europese concurrentieveld. Fraport (Frankfurt) is de grootste, Leipzig is een grote integrator-luchthaven. Schiphol richt zich steeds gerichter op de supply chains van specifieke commodities. Door obstakels in die ketens te identificeren en op te ruimen, wil de luchthaven gerichte groei realiseren.
Molkenboer: “als Schiphol zegt dat cargo belangrijk is en moet groeien, dan zeggen we eigenlijk: de hele Schiphol-community is belangrijk”. Schiphol doet zelf niets aan de daadwerkelijke afhandeling van vracht. “We hebben beton, een verkeerstoren, toegangswegen en vriendelijke mensen”, zei hij nuchter. De echte motor achter de vracht is de community: verladers, expediteurs, airlines en transporteurs. Om vracht te laten komen, blijven en groeien, moeten deze partijen perspectief en groeikansen krijgen. Zij zijn immers degenen die investeren en innoveren.
De nieuwe cargostrategie van Schiphol begint al vruchten af te werpen. In het eerste kwartaal van 2026 groeide de cargo met 6 procent ten opzichte van een jaar eerder, ondanks de crisis in het Midden-Oosten. De groei is redelijk gelijk verdeeld over belly- en full freighter-verkeer. Samen met de community wordt gewerkt aan verder optimaliseren van load factors.
Maastricht: de ‘zevende baan’ van Schiphol
Schiphol is een slot-constrained luchthaven en freighters passen minder goed in het traditionele allocatiemodel voor slots (de Europese Slotregelgeving). Daarom wordt intensief samengewerkt met Maastricht Airport, door Molkenboer ook de “zevende baan” of “Schiphol Zuid” genoemd. In Maastricht is meer groeiruimte voor vrachtvliegtuigen ondanks beperkingen door nachtsluiting en baanlengte. Opvallend detail: bloemen die in Maastricht worden gelost, staan soms sneller bij de afhandelaar op Schiphol dan wanneer ze direct op Schiphol-Centrum aankomen.
Nieuwe aanpak: van airlines naar de hele supply chain
Schiphol heeft zijn cargoteam ingrijpend veranderd. Vroeger was het team vooral gericht op airlines, nu ligt de focus op de volledige supply chain. Slechts één collega houdt zich nog primair met airlines bezig, de rest werkt aan de andere schakels in de keten. Belangrijke enablers zijn intensieve samenwerking met de community, data-gedreven optimalisatie en digitalisering. Via platformen zoals Cargonaut wordt de keten efficiënter gemaakt. Op Schiphol is inmiddels 80 procent van de lading al “ready for carriage” bij aankomst – een groot onderscheidend vermogen ten opzichte van andere luchthavens.
Kansen voor Cargo City
Een belangrijke mijlpaal is de verhuizing van KLM Cargo naar de zuidoostzijde van de baan. Voor het eerst komen alle cargo-activiteiten daar samen. Dit biedt een unieke kans om samen met de community te praten over de ontwikkeling van een volwaardige “Cargo City”. De grootste uitdaging ligt volgens Molkenboer niet in de infrastructuur, maar in de uitvoering. Supply chains bestaan uit silo’s. Iedereen wil en moet groeien, maar het is complex om overzicht te houden en te voorkomen dat suboptimalisatie in de ene schakel elders problemen veroorzaakt. Duidelijke keuzes maken, initiatieven starten én afmaken en vooral de factor mensen – dat zijn volgens Molkenboer de echte sleutels tot succes.
Krachtenbundeling met Nederland
Molkenboer sloot af met een krachtig statement over de samenwerking met Nederland Distributieland. Schiphol is cruciaal voor Nederland als distributieland, maar omgekeerd is Nederland Distributieland essentieel om Schiphol te positioneren als de “Gateway to Europe”.
