Achtergrond van de discussie
Bij een Direct Air Waybill (DAWB) biedt de expediteur een zending aan bij de airline terwijl de werkelijke verlader als “Shipper” op de AWB staat. De expediteur treedt op als agent. Airlines vinden dit problematisch: zij hebben geen directe relatie met de shipper, kunnen geen due diligence of sanctiechecks uitvoeren en hebben beperkt verhaal bij o.a. misdeclaraties en DG-boetes.
IATA heeft tijdens de Cargo Agency Conference (CAC) afgelopen maart 2026 wijzigingen aangenomen in o.a. Resolution 801a(ii) en gerelateerde agreements. Deze zijn per 1 juli 2026 van kracht geworden.
De standaardregel als gevolg hiervan is nu: zonder bilaterale afspraak met de airline wordt de expediteur behandeld alsof hij zelf als shipper optreedt. Hij aanvaardt dan alle shipper-verplichtingen onder de Conditions of Carriage (inclusief ladinginformatie, DG-compliance, douane, sancties en security).
Wat conflicteert
IATA: airlines willen een duidelijk aanspreekpunt en “rebalancing of benefits and responsibilities”.
FIATA: expediteurs zijn van mening dat aansprakelijkheid moet volgen bij de partij die de operationele controle heeft. De door IATA doorgevoerde wijzigingen verschuiven risico’s van o.a. DG-boetes, misdeclaraties naar de expediteur, terwijl die partij de lading vaak niet zelf pakt of controleert. FIATA eist daarom herziening wegens te korte consultatie en heeft op 28 mei 2026 formeel review aangevraagd via de IATA-FIATA Consultative Council (Resolution 801c Art. 4.2) en op 30 juni uitstel gevraagd tot 1 oktober 2026. Dit is niet toegekend.
Waar staan we nu
De wijzigingen zijn formeel van kracht sinds 1 juli 2026. FIATA stelt dat IATA deze wijzigingen eenzijdig heeft doorgevoerd en zich niet aan het consultatieproces te hebben gehouden.
Gebaseerd op signalen uit de markt zien we de volgende situatie:
– Sommige airlines passen de nieuwe regels strikt toe.
– Andere airlines implementeren ze (voorlopig) niet of beperkt
IATA adviseert expediteurs daarom om bilateraal met iedere airline waar ze zaken mee doen te overleggen over de exacte voorwaarden vóór acceptatie van de vracht. Het blijft mogelijk om via individuele afspraak de oude agent-status te behouden.
FIATA blijft aandringen op duidelijkheid en waarschuwt daarnaast voor het risico voor verzekerbaarheid. Het gaat dan om hogere directe aansprakelijkheid van de expediteur richting de airline bij DAWB-zendingen en om mogelijke dekkingsgaten in bestaande aansprakelijkheids-/E&O-polissen (die meestal alleen de eigen dienstverlening dekken). Daarnaast leidt de discussie tot ongewenste extra administratieve lasten: carrier-by-carrier verificatie.
Advies ACN aan expediteurs:
- Neem proactief contact op met uw airlines en vraag schriftelijke bevestiging hoe zij de DAWB-regels toepassen en welke voorwaarden/indemnities gelden.
- Review uw verzekeringen direct met uw makelaar/verzekeraar. Controleer of de nieuwe exposure (shipper-level liability) gedekt is.
- Controleer en versterk uw Algemene Voorwaarden. Zorg dat de vrijwaring van de shipper de nieuwe IATA-exposure volledig dekt en dat die voorwaarden daadwerkelijk zijn aanvaard.
- Verhoog indien nodig due diligence bij DAWB-verzoeken: ken uw klant (KYC), vraag bewijs van adequate verzekering van de shipper en wees extra alert bij high-risk of onbekende verladers.
- Overweeg andere alternatieven als bijv. consolidatie, zeker bij risicovolle lading.
- De situatie is nog fluïde, blijf daarom de ontwikkelingen actief volgen.
Flyer The new IATA direct Air Waybill -DAWB- rule (PDF)
Bronnen: openbare IATA/FIATA-documentatie, analyses (o.a. HFW/Lexology, Air Cargo News, The Loadstar), ESC en nationale associaties.
