Het kabinet heeft het definitieve Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB) en de bijbehorende Nota van Antwoord gepubliceerd. Met dit besluit legt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat na jaren van anticiperend handhaven de nieuwe spelregels voor het gebruik van Schiphol juridisch vast.
Air Cargo Netherlands heeft tijdens de consultatieperiode een uitgebreide zienswijze ingediend. Hoewel het kabinet in de definitieve toelichting het grote strategische en economische belang van luchtvracht nadrukkelijk onderschrijft, blijft ACN kritisch op het gebrek aan structurele bescherming van vrachtslots en de dreigende inperking van de nachtcapaciteit.
Wat regelt het nieuwe LVB? Een ‘driedubbel slot op de deur’
Het nieuwe LVB vormt het juridische sluitstuk van het Hoofdlijnenbesluit uit 2022, de doorlopen Europese balanced approach-procedure en de rechterlijke uitspraak in de RBV-zaak om de rechtsbescherming van omwonenden te herstellen. Om de geluidbelasting met 15% (en uiteindelijk 20%) terug te dringen, introduceert het besluit een zogeheten ‘driedubbel slot op de deur’:
- Maximumaantal vliegtuigbewegingen: Het plafond voor handelsverkeer wordt vastgelegd op maximaal 478.000 vliegtuigbewegingen per gebruiksjaar, waarvan maximaal 27.000 in de nacht (23.00 – 07.00 uur). Daarnaast komt er voor het eerst een apart plafond voor General Aviation en maatschappelijk verkeer (zoals politie- en kustwachtvluchten).
- Totaal Volume Geluid (TVG): Een harde grenswaarde voor de totale hoeveelheid geluid die alle startende en landende toestellen samen jaarlijks mogen produceren.
- Uitbreiding handhavingspunten: Het aantal lokale handhavingspunten in woonkernen rondom Schiphol wordt fors uitgebreid van 35 naar 148 punten voor het etmaal en van 25 naar 59 punten voor de nacht. Daarbij geldt dat de meest ‘knellende’ norm altijd leidend is: als de geluidsruimte in de handhavingspunten vol is vóórdat de 478.000 bewegingen zijn bereikt, mag het maximale aantal vluchten niet volledig worden uitgevoerd.
Daarnaast verankert het LVB een groeiverdiensystematiek. Pas wanneer het volledige geluidsdoel van -20% ernstig gehinderden is behaald, mag verdere geluidswinst door vlootvernieuwing 50/50 worden verdeeld tussen de omgeving (verstilling) en een gefaseerde terugkeer naar maximaal 500.000 vliegtuigbewegingen.
De inbreng van ACN en de reactie van het ministerie
In de Nota van Antwoord behandelt het ministerie van IenW de in totaal 706 ingediende zienswijzen. De inbreng van ACN komt terug in vier hoofdstukken: Vliegtuigbewegingen, Hinder door nachtvluchten, Meewegen van verschillende belangen en Duurzame ontwikkeling van de luchtvaart, evenals in de specifieke paragraaf over Vrachtvluchten.
Hieronder zetten we onze belangrijkste speerpunten én de reactie van het kabinet op een rij.
- Krimp naar 478.000 bewegingen en het risico op verdringing van vracht
Inzet ACN:
Een reductie naar 478.000 vliegtuigbewegingen vormt een direct risico voor de luchtvrachtsector. Bij slotschaarste delven full-freighters het onderspit tegenover passagiersvluchten. Bovendien maakt de grillige, vraaggestuurde aard van de luchtvrachtmarkt het binnen de starre Europese 80/20-slotregelgeving uiterst lastig om historische slotrechten te behouden of terug te krijgen. ACN pleit daarom voor bescherming van luchtvracht als strategisch segment en een snelle, voorspelbare terugkeer richting de 500.000 bewegingen op basis van vlootvernieuwing.
Reactie ministerie:
Het kabinet herhaalt dat een aparte ‘vrachtpool’ onder de huidige Europese slotverordening juridisch niet mogelijk is. Wel wijst IenW op twee concrete stappen:
- Nieuwe ad-hoc werkwijze ACNL: Slotcoördinator ACNL past sinds het zomerseizoen een vernieuwde, sectorbreed gedragen werkwijze toe waarbij — binnen een veilige statistische marge — proactief wordt geanticipeerd op slots die later in het seizoen worden teruggegeven. Juist deze ad-hoc slots bieden ruimte aan de flexibele behoefte van vrachtmaatschappijen.
- Inzet in Brussel: Het ministerie brengt het strategische belang van de luchtvrachtsector actief onder de aandacht bij de Europese Commissie met het oog op een herziening van de EU-slotverordening.
- Gefaseerde terugkeer naar 500.000: Om de sector langjarige duidelijkheid te bieden rond de internationale slotallocatie-kalender, heeft het kabinet gekozen voor een model met één toetsmoment aan de voorkant (zodra de -20% geluidsreductie is gehaald) en een groeimogelijkheid richting 500.000 bewegingen, zolang de vlootverstilling daadwerkelijk doorzet binnen de dalende TVG-normen.
- Economische waarde, ketensynergie en strategische autonomie
Inzet ACN:
In het maatschappelijke en politieke debat wordt te vaak uitsluitend gekeken naar aantallen vliegbewegingen of passagiersvolumes, terwijl luchtvracht essentieel is voor de internationale waardeketens, het vestigingsklimaat en onze open strategische autonomie.
Reactie ministerie:
Dit punt is herkenbaar geland in de definitieve Nota van Toelichting bij het LVB. Op basis van onder meer een onderzoek van onderzoeksbureau Decisio neemt het kabinet de cijfers en argumenten van de vrachtsector over:
- Het kabinet benoemt dat de toegevoegde waarde van luchtvracht op Schiphol is verdubbeld naar € 2,1 miljard (waarvan o.a. € 555 miljoen bij expediteurs, € 162 miljoen bij truckers/koeriers en € 128 miljoen bij vrachtafhandelaars) en dat het vrachtsegment goed is voor 25% van de totale toegevoegde waarde op Schiphol.
- De vitale afhankelijkheid van strategische topsectoren zoals de high-tech (halfgeleiders/chipmachines) en Life Sciences & Health (specialistische medische goederen) wordt expliciet erkend.
- Ook onderschrijft het besluit de onlosmakelijke synergie tussen full-freighters (57% van het volume) en belly-vracht op intercontinentale passagiersvluchten (43% van het volume): “Het is belangrijk een sterke vrachtsector op Schiphol te houden, met het oog op het economisch belang en de (wederzijdse) relatie met het passagiersnetwerk.
- Daarnaast wijdt het LVB een aparte paragraaf aan strategische autonomie, waarin wordt vastgesteld dat Nederland voor zijn economische veiligheid niet eenzijdig afhankelijk mag worden van buitenlandse luchthavens en niet-Europese luchtvaartmaatschappijen.
- Nachtcapaciteit en de randen van de nacht
Inzet ACN:
Tegenover het pleidooi van diverse indieners voor een volledige nachtsluiting heeft ACN in haar zienswijze benadrukt dat toegankelijke capaciteit in de nacht en de randen van de nacht onmisbaar is voor tijdkritische zendingen (zoals medische goederen, versproducten en expresvervoer) en dat hiervoor geen realistische alternatieven bestaan.
Reactie ministerie:
In het huidige LVB blijft het nachtplafond vastgesteld op 27.000 bewegingen. Het ministerie erkent in de Nota van Antwoord dat bij besluiten over de nacht rekening moet worden gehouden met de economische en operationele functies van de luchthaven, én dat een nachtsluiting niet mag leiden tot ongewenste pieken in de randen van de nacht. Tegelijkertijd kondigt het kabinet aan dat op basis van het nieuwe coalitieakkoord een nieuwe balanced approach-procedure wordt opgestart om het geluid tussen 23.00 en 07.00 uur in 2030 met 50% te verminderen ten opzichte van 2024, waarbij een gedeeltelijke nachtsluiting (tussen 00.00 en 05.00 uur) wordt meegenomen.
4. Verankering van vlootvernieuwing, innovatie en verduurzaming
Inzet ACN:
Luchtvaartmaatschappijen investeren miljarden in schonere en stillere vliegtuigen. In onze zienswijze hebben wij erop gewezen dat het LVB nog onvoldoende waarborgen biedt om deze vlootvernieuwing en verduurzaming structureel te belonen en door te vertalen naar ontwikkelruimte binnen het stelsel.
Reactie ministerie:
Het ministerie erkent dat de koppeling tussen innovatie/stiller vliegen en de vergunde ruimte sterker moet. Omdat de huidige Wet luchtvaart nog geen grondslag biedt om de aantalsnorm volledig los te laten, werkt IenW aan een stelselherziening vliegtuiggeluid (beoogd voor 2030). In dat toekomstige stelsel verdwijnt het rigide plafond op het aantal vliegtuigbewegingen en wordt een afnemende totale geluidruimte het primaire sturingsinstrument. Wie stiller vliegt door vlootvernieuwing, krijgt dan direct perspectief op meer bewegingen binnen de milieugrenzen. Daarnaast wijst het kabinet op de € 45 miljoen stimulering voor de bijmenging van SAF en € 20 miljoen voor laadinfrastructuur op luchthavens.
Nota van Antwoord Luchthavenverkeersbesluit Schiphol (PDF)
Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden 2026 (PDF)
